Selasa, 17 Januari 2017

cerpen bali

Nulis Matulis
Nuju Redite sore, Ayu Puspa iseng ngajakin Nengah Arya pesu malali. Suba makelo tusing taen malali-lali cara anake elenan. Ento makejang ulian Ayu lan Arya pada sibuk kuliah. Jani maan libur sinah demen pesan atine maan galah malali-lali nglimurang keneh, apang tusing setres ulian paplajahan di kampus, anak perlu masi masliahan kapah-kapah ngalih hiburan.
“Ngah, nyanan pesu nyak?” keto Ayu Puspa matakon teken Nengah Arya lewat BBM.
“Pesu kija, Yu? Tugas nu liu sajan. Konden buin ngae tugas analisis prosa. Ayu suba ngae konyangan ento? Tiang konden ngalinang cerpen anggo tugas, Yu. Buin aminggu nyetor, bisa-bisa tiang ane lakar persentasi, konden ada persiapan apa ne, Yu. Pak Bayu rajin keto buin ngajahin, jejeh atin tiange.” Sambilanga ngrimik Nengah Arya malas BBMne Ayu Puspa.
Bingut kenehne Nengah Arya mara ajakina pesu teken Ayu Puspa, wireh tugasne konden ada ane suud. Tugase suba matumpuk buka bukit Bangline tegehne. Yen kenehang bisa tusing lakaran pragat. Saja tusing lakaran pragat kerana kenehang dogen tusing kagaenin.
“Nah, da nake saklek keto malu Ngah. Tiang ngajakin pesu nyanan lakar ajak ke toko buku di Bangli. Yen ke perpustakaan daerah pasti tusing mabukak wireh jani hari minggu. Tiang masi konden ngae tugas telaah prosane. Cerpen konden masi maan. Mudah-mudahan ja ada cerpen ane lakar alih di toko buku di Bangli. Pupulan cerpene Bli Komang Alit apa, Ngah. Nyak sing?” Ayu Puspa buin malas BBMne Nengah Arya.
“Nah lamun keto nyak masi, Yu. Mapas masi tiang dot nganggo cerpene Bli Komang Alit, ane judulne Swecan Widhi. Nyak pas rasane yen adungang ajak teori ane lakar anggo tiang. Antosang jumah Yu, nyanan jam 5 tiang ngalih Ayu mulih.”
Ajaka dadua majanji lakar malali sorene ento ke toko buku di Bangli. Yen ngalih galah masliahan dong suba maan dogen, nanging keto suba tusing ja seken-seken masliahan. Jek ada dogen ane patut gaenin. Tugas kuliah, konden buin bareng di organisasi kemahasiswaan. Bas aktif sajan yen keneh-kenehang dadi mahasiswa. Yadiapin keto anak enu menikmati masa muda adane. Mumpung nu bajang truna seleg-selegang malajah, bayu enu ceteng, keneh masi pageh lakar ngalih sarjana. Anggo bekel mani puan, nyen nawang idupe lakar luungan. Jani suba ada kesempatan ane luung anggo malajahang raga.
Sawetara jam tengah 5 sore suba pakrengkang kuluke diwangan umahne Ayu Puspa. Ento nyiriang ada anak mentas. Ento tusing ja ada len tuah Nengah Arya. Payasane suba bagus, bon parfumne suba ngaenang sakit sirah ulian kaliwat miikne. Yen adake anak bajang liwat miribang suba kacantol teken kebagusane. Nanging ane kecantol dugas ento tuahan legu galak-galak ane ada di beten punyan poh malun umahne Ayu Puspa. Suba ketapas-ketepes limane Nengah Arya markir motor sambilanga ngulah legu.
“Om Swastiastu, Mek. Ayu wenten nggih?”
“Swastiastu. Yeh... kaden nyen. Mai Ngah ketengah malu. Ento Ayu nu di kamarne, mara suud manjus. Memek kadung nyampat, lulune liu sajan masan angin-angin.” Me Cindra sedek iteha nyampat di natahe dugas Nengah Arya kemu ngalih Ayu Puspa.
“Negak malu dini Ngah, antiang gen Ayu buin jebos gen pesu uling kamarne. Gaenanga teh nyen, Ngah. Ditu malu Memek lakar ke paon.”
“Nggih Mek. Ampunang repot-repot, Mek.”
“Nah sing ken-ken. Tumben masi Nengah maan malali mulih.”
Konden ada limang menit negak saget suba teka Ayu Puspa ngajak Memene. Laut buka ajaka telu negak di ampike. “Kangguang Ngah, ada teh dogen. Meme tusing maan ngae jaja. Tusing masi maan ka warung tungkulan iteh di jumah mabersih-bersih suba bet sajan pakarangane.” Me Cindra ngorahin Nengah Arya nginum tehne.
“Adi tumben Nengah mai malali? Lakar kija lane ne ajak dua? Ne masi Ayu tumben selid suba manjus, mapayas aken buin.” Keto Me Cindra nyumunin matakon.
Masaut Nengah Arya, “Ae Me, tumben tiang maan libur. Tugas di kampus liu sajan, malali kija tiang tusing taen Me. Jek tuah iteh di aepan laptop dogen. Ne tumben masi Ayu ngajakin pesu, lakar ke toko buku ngalinang kumpulan cerpen anggo ngae tugas. Yen sing keto, suba pasti nu iteh di kamar mamegeng ngetik tugas Me.”
“Ae, Ayu anak keto masi. Teka uling kampus inget madaran gen. Bisa-bisa tusing inget maganti panganggo suba ke kamarne ngetik tugas. Kone lakar masetor buin manine. Dikuda kenkene bisa nganti engsap madaran. Sangkalanga suba cara gerang materik keto awakne Ayu jani, Ngah.”
Ngadesem Ayu Puspa mara Memene nyambat buka keto teken Nengah Arya. Nanging Nengah Arya kedek ngerikik ningeh munyine Me Cindra. Apabuin mula saja jani awakne Ayu Puspa berag sajan. Yen luas ke Denpasar ngambahin di baypass Ida Bagus Mantra meh-mehan keberang angin Ayu Puspa ulian berag tur iing.
“Men kenken kabarne I Bapa ajak Meme di jumah kauh? Nyak seger ae Ngah? Makelo Meme tusing maan mulih ka Susut.” Buin Me Cindra nglanturang matakon.
“Ajaniane Meme ajak I Bapa seger Me. Meme nae malali mulih ngauhang. Ne Ayu ajak malali. Sabilang Ayu mulih, Meme tusing taen bareng. Sujatine kenapa Me? Meme nu gedeg ajak I Bapa ae?” saget keto patakone Nengah Arya teken Me Cindra
“Meme tusing ja nu ada rasa gedeg teken I Bapa Ngah. Meme suba ikhlas nyalanang idupe buka kene. Apa buin Nengah jani suba truna, suba masi nawang enken paundukane ipidan. Ne tuahan paduman idup Memene, Ngah. Meme kadung ijuk gen di jumah tusing taen sempat luas malali.” Ngetel yeh paninggalan Me Cindrane nyautin patakone Nengah Arya.
***
Sujatine Ayu Puspa ngajak Nengah Arya tuah manyama tumi. Nanging Me Cindra suba makelo palas makurenan ngajak Pan Warta. Miribang suba ada selikur tiban. Uling Ayu Puspa mara matuuh aoton nganti jani suba bajang gede.
Dugas ento, suba ada abulan makurenan. Yen uling dija kaden tekane saget ada anak luh ngeling sigsigan diwangan umahne. Matuturan dewekne suba beling tur nuntut tanggung jawabne Pan Warta. Jek nadak baat sirahne Me Cindra ningeh munyi anake luh ento. Sing nyidaang masaut apa-apa. Keto masi Pan Warta tuahan bengong ngelongok, mara inget teken dewekne ngelah kapelihan. Cara sesenggakane tai belek tai blenget, mara jelek mara inget.
Kaliwat sajan polosne Me Cindra dadi kurenan, keto masi apang tusing mauyutan di kulawarga, Me Cindra ngalah, nyak mamadu ngajak Me Tami. Yadiastun dekdek remuk tangkahne nyemak keputusane keto, nanging tuahan ulian sayangne teken kulawarga rasa sakitne kataanang. Tanggeh-tanggehanga, tuah pianak ane nu belinganga anggona pakendel idupne.
Disubane pada lekad pianakne, saja mula liang, egar ngelah pianak luh muani, jegeg bagus. Nanging liange ento matuuh tuah nganteg pianakne aoton. Kenehne Me Cindra suba tusing nyidaang buin nanggehang, rasa sakitne, keciwa tekening kurenane.
“Bli, tiang nagih cerai! Tiang lakar mulih nganginang ka umah bajange. Ayu masi lakar ajak tiang. Da pesan nyen Bli lakar ngalih tiang mulih buin! Suba makelo sajan tiang nanggehang sakit keneh tiange. Ne jani suba tusing dadi ban ngudiang. Ampurang ja pelih tiange Bli, tuah amone tiang nyidaang ngayahin Bli dadi kurenan. Mogi ja Bli stata bagia dini ngajak madun tiange keto masi pianake I Nengah.” Keto isin surate ane bakatanga di duur pasareane teken Pan Warta. Mara maca tulisane si malu suba tengkejut Pan Warta. Tusing bani melihang masi Me Cindra nagih palas makurenan, apabuin unduke ane suba liwat pasti sanget ngaenang tatu di ati.
Pamuput palas Me Cindra ngajak Pan Warta. Ayu Puspa ka ajak mulih bajangne Me Cindra di Tembuku. Ditu Ayu Puspa kapiara, kasayangang teken kulawargane makejang, nganteg jani masi sayange tusing taen makuangan. Kaajahin malaksana ane melah, apa buin dadi anak luh apang bisa nyaga raga. Apang tusing pocol reramane ngasukang tegeh-tegeh. Keto masi apang tusing buin nepukin pajalan buka pajalan Memene. 
Yadiapin Meme Bapane palas makurenan, nanging abedik tusing taen kulawargane di Tembuku nombang Ayu Puspa lakar mulih ka umah Bapane di Susut. Anak tusing ada anak ngorahang suud marerama yadiapin suba palas makurenan. Ento makada Ayu ngajak Arya satata adung tusing taen ngerasa pegat menyama.
***
“Nengah keto Masi Ayu, jani palajahang ragane seken-sekenang. Eda nyen kanti nuutin pajalan Memene ajak I Bapa. Jani malajah nulis malu, apang tusing anak len dogen bisa nulis, keto masi apang tusing elah anak len ane nulisin dewek ceninge ajak dua, Nengah ajak Ayu. Ingetang pesan pabesen Memene.”
“Nggih Me.” Barengan Ayu Puspa ngajak Nengah Arya masaut.
“Me, suba sanja tiang luas malu ke Bangli, apang sing enggalan matutup toko bukune. Apang payu masi ngae tugas, Me.” Keto Ayu Puspa morahan teken Memene tur ngajak Nengah Arya majalan pesu.
“Adeng-adeng di jalan Ngah. Da ngebut-ngebut ngaba motor. Da masi bes peteng mulih.” Keto pabesen Me Cindra teken Ayu lan Arya.
“Nggih Me.”
“Tenang Me, ojek pribadine suba siap siaga ne Me.” Kedek ngilkil Ayu Puspa sambilanga menek motor lakar majalan ke Bangli magandeng ngajak Nengah Arya.
Di jalan, Nengah Arya matakon teken Ayu, “Yu enken maksudne munyine Meme tuni ento nah? Malajah nulis, apang tusing anak len gen bisa nulis, keto masi apang tusing anak len aluh nulis di dewek iragane. Tiang nu bingung ne Yu.”
“Kene to Ngah, jani saenu iraga idup maurip di gumine patutne satata malajahang raga, tusing ja tuah malajah di kampus dogen, malajah sastra agama ajak ilmu pengetahuan elenan. Iraga masi patut malajah matingkah, matingkah nganutin dharma. Anak len bisa luung ajak iraga, anak ulian iraga masi ane luung, hormat ajak anak, polos tusing taen ngae masalah. Keto masi iraga apang bisa nyaga dewek apang tusing enggal kena pengaruh uling anak lenan. Apa buin cara jani, jaman maju, serba canggih. Apang tusing kena pergaulan bebas, Ngah. Sing keto, Ngah?”
“Nyak ase to nah. Dueg Ayu jani ne.” Sambilanga kedek Nengah Arya nyautin munyine Ayu Puspa.
“Ne mara ja, ajak ngomong seken jek kedek kone. Tengal sajan.”
“Ngah, idup di gumine anak suba ada ane nulisang enken takdir iragane. Suba matulis uling kedituan, iraga tuah nyalanin dogen. Nanging yen enu dadi ban menahin luungan suba benahin tulisane ento Ngah, aji laksana ane melah. Apang tusing pocol numadi di gumine dadi manusa.” Ayu Puspa buin nglanjutang munyine itunyan.
“Saja Yu. Beneh mula munyin Ayune totonan. Jani tuun nake ling montore, suba neked ne di toko buku. Buung lakar ngalinang kumpulan cerpene Bli Alit?” demen sajan mula Nengah Arya nyandenin Ayu Puspa.
“Nah-nah.... sabar nake. Tukang ojek sing dadi adengang ajan ne. Hahahahahaha....” kedek ngakak Ayu Puspa ngajak Nengah Arya laut buka dua macelep ka toko buku.



Minggu, 25 Desember 2016

Jingga

Jingga
Deburan ombak pasisi Sanure saling sautin. Masuryak girang, ngiringang sang hyang surya jagi budal kapamereman. Warna barak masawang kuning sampun ngendih di langite. I kedis pakeber-ber ngalih umah, wireh sampun nangluk sandikala. Para wisatawane naler sami pada makinkin jagi budal, magampil ngambil sakancan babaktan ipune.
Nanging Sutresni kari nengak bengong, ngelongo buka kebo mabalih gong. Yen napi minab sane kapinehang, ten wenten sane uning. Sampun sue pisan ipun negak ring sisin pasihe, sampun telas licitan kasiam baan ombak tur bias pasih, nanging ipun ten makrisikan.  Minabang kalintang suka manah ipune prasida nyingakin pasihe jimbar, tan wenten pengalang, tan wenten watesne. Ombake naler elah masolah, nyatuayang carita sandikalane punika.
Sampun sue pisan Sutresni meled manahnyane jagi malancaran ka pasisi Sanur. Genah ipun matemu sareng kurenane mangkin. Meled naler nyingakin genahe dumun tatkala Bli Sutresna nyambatang rasa tresna asih teken dewek ipune, ngantos ipun mangkin sampun ngelaksanayang Grehasta Asrama sareng Bli Sutresna. Sampun minab tigang warsa galahe punika mamargi. Minabang sangkaning karmane dumun sane ngametuang ipun makakalih matemu irika. Nyadokang rasa, mapadu asih, semaya lan semara mapadu ring pasisi Sanur.
Nanging wenten asiki sane dados parisesel ring manah ipune. Ngantos mangkin sampun tigang warsa makurenan, durung wenten buah tresna makakalihne. Pianak sane kaaptiang durung naler wenten negepin bagia ipune makurenan. Yening nyingakin anak tiosan sampun pada kalih wenten putra putri, ipun asiki durung. Metu parisesel, sedih ring manah. “Ratu Bhatara, dados kadi puniki nasib titiang makurenan? Ngantos mangkin durung wenten pianak sane negepin liang bagia titiange makurenan sareng Bli Sutresna. Indike punika sane dados parisesel ring manah titiange dados anak istri. Titiang nunas mangda Ratu ledang ugi mapaica putra suputra anggen negepin swadharman titiange dados anak istri. Dumogi Ratu ledang mapaica.” Punika pinunas ipun Sutresni ring sisin pasihe. Santukan sampun kalintang ongsah manah ipune, ngantos mangkin durung madue pianak. 
“Luh..... mai mulih. Suud amonto mabalih ombak. Sing dingin ae? To tolihin ragane suba telah licitan buina telah misi bias. Suba sanja, mai mulih.” Alus pisan raosne Sutresna tekening kurenan ipune. Wireh sampun sanja, sinah sampun sayan dingin, makinkin ipun jagi budal ka gumi Bangli.
“Enden malu nah Bli. Tiang nu demen dini. Nu demen masi nolihin warna langite jani. Bli sing inget teken dugase ento?” Sutresni mataken teken kurenane. Kenangane dumun malih rauh ngusik manah makakalihne. Kenangan manis sane ngranayang ngulayang ring awang. Rasa tresna makakalihne ngantos mangkin nenten wenten makuang, tetep sakadi dumun. Punika naler sane satata ngranayang kenangane tan sida kaengsapang.
“Saja Luh. Bli pasti inget teken kenangan manise ento Luh. Dugas ento Bli takut-takut bani nyekenang keneh Bline lakar ngajak Iluh makurenan. Apa buin dewek Bli pianak tunggal, Meme suba ngalahin ngalih suung, enu I Bapa suba tua tur sakit-sakitan. Aget masi Iluh misadia dadi kurenan Bli, ada ajak Bli nganti jani natakin tis panes idupe. Sing keto Luh?” Sutresna malih ngulik kenangane dumun. Manis pait sane sampun kakecapin.
 “Saja Bli. Ento suba ane satata antosang tiang di pasihe ene. Kenangane ento ane satata ngelut manah tiange apang buin mai malali. Warnan langite, deburan ombake, tur angine ane ngasirsir. Apa buin jukung ane majejer ditu di tengah pasihe. Ento makejang ane ngae tiang rindu.” Sutresni girang pisan manahnyane. Bibih tipisne makenyem manis, paras ayune sayan bungah sanjane punika.
Kidung tresna semarandana mawali banban ngrangsuk manah makakalihne. Magelut mesra sakadi bajang truna sane sedeng kasmaran. Kadi Sang Hyang Ratih lan Semara mapadu tresna, ngecapin manis madu tresnane. Miik ngalub bungan tresnane sane mawali kembang. Wantah langit lan pasisine sane dados saksi.  
“Bli, warnan langite ento ane saratang tiang. Warna apa adane ento?” kadi punika Sutresni mataken teken kurenan ipune. “Ane cen Luh?” malih Sutresna nyesedang mataken. “Ane ento apa Bli.” Sutresni nujuang langite barak masawang kuning.
“Ooohhhh..... Yen warnane ento madan warna jingga Luh. Enken, Luh demen teken warnane ento?” malih Sutresna nyesedang mataken. “Demen sajan Bli. Wireh warnane ento ane dadi saksi tresnan iragane dini mapadu. Buka barak lan kuning dadi besik metuang warna jinggane ento.” Ipun nyautin pataken kurenane. Patut pisan sakadi anake nyambatang yening sanja ring pasih padaduanan sinah romantis pisan. Napi malih sedeng kadaut semara.
***
Kalih sasih galahe mamargi sasukat Sutresna lan Sutresni malancaran ka pasisi Sanur. Semenge punika ipun bangun, nanging sampun tan becik karasayang dewekne. Sampun sakadi anake sungkan, duur uyeng-uyengan tur seneb-seneb basang ipune. Mageson ipun ka kamar mandi. Uek-uek, utah-utah semengan. Durung tatas ipun uning indik kawentenane, sampun remrem karasayang, panyingakane sayan baat, sami pada selem kacingakin, laut engsap. Sutresni pingsan irika ring kamar mandi.
Sutresna sampun ongsah, mageson ipun ngambil kurenane laut nelpon bidan sane nampek irika. Sampun sebet manah ipune wireh kurenane sampun sue tan sadar-sadar. Yening kurenan ipune sungkan, sinah meweh. Bapan ipune kari sungkan, tan wenten sane ngupapira yening kurenan ipune sungkan. Sinah tan mresidayang ngelaksanayang swadharma sakadi biasane. Tan mresidayang makuli ring SD 2 Kubu dados guru Basa Bali, ngajahin alit-alite para sisya irika.   
Ri sampune kurenan ipune sadar, Sutresna mataken “Luh, anak enken to? Luh gelem ae?” sebet pesan manah ipune. “Bli suba nelpon bidan Kerthi. Ne minum malu, suba gaenang teh.” Laut ipun ngambil teh ring baduur mejane tur Sutresni nginum teh punika. “Nah sareang suba malu Luh, apang luungan bayune. Jejeh Bli nolih, jek layu, seming keto muan Iluhe.”
Nenten sue ngantosang, bidan Kerthi sampun rauh. “Om Swastiastu Pak.” “Om Swastiastu Bu bidan. Ngiring mriki Bu bidan. Niki kurenan tiange sungkan Bu bidan, wau polih pingsan nika ring kamar mandi.” Kenten Sutresna nganikain bidan Kerthi indik kawentenan kurenan ipune. “Ring dija nika mangkin Mbok Luh, Pak?” bidan Kerthi mataken.
“Niki Bu bidan. Kurenan tiange kari ring kamar mangkin.” laut kakalihne nuju kamarne Sutresni. “Bu bidan preksa kurenan tiange. Tiang jejeh niki Bu bidan.”
“Tenang dumun Pak nggih. Mangkin sampun preksa tiang kurenan Bapake.” Bidan Kerthi laut mreksa Sutresni. Tan lintang rasane limang menit katureksain, makenyem Bidan Kerthi tur mataken sareng Sutresni. “Mbok Luh suba uling ipidan telat mens? Nu inget teken tanggal mens ae Mbok?” wau kenten patakene bidan Kerthi, Sutresni malih nginget-ngingetin tanggal ipune mens. “Bu bidan yen ten iwang tiang niki, tiang ampun telat duang bulan niki. Nanging depang tiang, wireh suba biasa tiang telat. Dadosne tiang ten rungu.” Kenten Sutresni nyaurin patakene bidan Kerthi.
“Yening mangkin sekenang niki miara nggih Mbok. Wireh niki ampun ane antos Mbok sareng Pak De uling ipidan. Selamat nggih Pak De ajak Mbok Luh. Mbok Luh mangkin sedeng hamil niki, sampun positif dua bulan. Kanggeang istirahat dumun nggih, ampunang bes akeh ngambil pakaryan utamane ane berat-berat. Akehin istirahat dumun, santukan niki kari hamil muda.” Kenten raosne bidan Kerthi.
Girang pisan manahne Sutresna lan Sutresni wireh napi sane kaaptiang saking dumun mangkin sampun kaicen olih Ida Sang Hyang Parama Kawi, wau mangkin Sutresni mobot. Yen sampun kudang dokter, kudang balian sane karereh, katunasin tamba mangda nyidayang Sutresni mobot. Sampun ngantos pasrah makakalihne, wireh mapreksa ka dokter sami kanikaang normal tur prasida mobot. Yening ring balian napi ja sakancan raos baliane sampun kalaksanayang, saking ngrereh duasa ngelaksanayang sanggama ngantos nebusin sakancan kaul leluhure dumun ring sanggah tur pura, nanging napi sane kaaptiang durung kaicen. Mangkin sampun tan prasida numbas rasane liang girang manah ipune makakalih.
“Matur suksema pisan puniki Bu Bidan. Tiang bagia pisan niki. Malih pisan suksema Bu Bidan.” “Inggih Pak. Niki vitamin ampun icen tiang. Minum 3 kali sehari nggih Mbok. Tiang pamit dumun niki, jagi ke klinik mangkin.” Bidan Kerthi mapamit sausan ngicen vitamin, mangkin jagi nglanturang praktek ring klinik ring Bangli. “Nggih Bu. Suksema. Alon-alon Bu Bidan.”
Saking bagiane manah ipune, terus kagelut kurenane tan kakelesang. Sungsut manahe magentos dados liang galang. Buka polih mirah berlian rasane mirengang raos Bidan Kerthi iwawu. Wantah suksema sane prasida kaaturang majeng Ida Sang Hyang Parama Kawi antuk pasuecannyane. Dumogi prasida metu putra suputra sakadi pangaptine dumun.
“Bli suba tengai ne. Sing megae? Kalahin suba tiang di jumah. Sing kenapa Bli. Tiang nyidaang sambilang miara i Bapa di jumah.” Sutresni nakenin kurenane. “Nah sing kenapa Luh, Bli ijin di sekolah jani. Bli ane lakar ngayahin Luh jani, keto masi lakar miara I Bapa.” Semu girangne tan prasida kaengkebang. Niki wantah suecan widhi.
***
Sakadi kepercayaan umat Hindu iriki ring Bali miwah nginutin dresta lan sima sane wenten iriki ring Bangli, yening sampun mobote mayusa pitung sasih utawi kutus sasih sinah patut kalaksanayang upacara magedong-gedongan. Inggih punika upacara majeng ring bayi sane kantun ring garbhan ipun sang maraga istri. Upacara puniki matetujon mangdane anake alit kenak rahayu, dados putra suputra tur bhakti ring rerama. Mangda taler prasida maparilaksana nginutin dharma iriki ring jagate.
Sutresna lan Sutresni ngelaksanayang upacara puniki ring pasisi Sanur. Genah ipun dumun matemu, mamadu tresna, tur genah ipune nunas mangda kaicen putra. Jro Mangku Dalem Prajapati muput upacarane punika. Kasarengin kulawargane sami, Sutresni nunas palukatan utawi pabersihan irika ring pasisi Sanur. Dumogi pianak sane pacang embas kajagate prasida dados putra suputra tur jadma sane maguna.  
Malih kalih wukune, wenten minab dauh pitu wengi, Sutresni nangis ring kamarne. “Aduh.... Aduh.... Sakit Bli. Basang tiange sakit Bli.” Magesonan Sutresna nyagjag ka kamar ipune. “Luh, suba lakar lekad pianake ne Luh. Antos malu jebos, Bli lakar nyemak mobil. Ajaka ke rumah sakit jani.” Sutresna ngambil mobil tur makta kurenan ipune ka RSU Bangli.
Kalih jam ipun nyantos ring ruang tunggu persalinan kasarengin olih Bapan ipune sane mrika sareng reraman Sutresnine. “Sabar nah De, da sebet, tegtegang bayune. Pasti enggal lakar lahir pianake, nunas ica De apang pianake lahir selamat tur memene selamat masi.” Kenten matuan ipune nganikain Sutresna mangda nunas ica ring Ida Sang Hyang Parama Kawi miwah Ida Bhatara Guru.
Mabuka pintu kamar bersaline, wenten perawat sareng kalih ngrereh kulawargane Sutresni. “Pak, Bu sira kulawargane Ibu Sutresni? Ngiring mriki ka ruangan dumun.” Laut Sutresna mrika ka ruangan sareng perawate.
“Pak, selamat nggih. Anak bapak lanang niki. Lahir sehat tur selamat, punika taler ibune sehat tur selamat. Durusang yening jagi ngendong, dados sampun mangkin.” bagia pisan manah ipune, sakadi bagiane duke mireng raos Bidan Kerthi dumun ri kala maosang kurenan ipune mobot, napi malih mangkin ri sampune embas, wantah pianak lanang. Matumpuk-tumpuk liange. Punika taler kulawarga sami girang pisan manahnyane.
“Bli, tiang ngidih pianake apang adanin Jingga. Wireh ditu di pasisi Sanur tiang mapinunasan, keto masi mapas sanjane ento warnan langite sedeng mapadu barak lan kuninge. Sakadi raos Bline ipidan, barak lan kuning dados jingga. Keto masi pianak iraga jani tuah buah tresnan iraga, bukti satya tur sabar iraga ngantosang suecan Ida Hyang Parama Kawi.” Kenten pangidih Sutresnine tekening kurenan ipune.
“Nah Luh, Bli patuh masi suba makeneh lakar ngadanin pianake Jingga. Apang ada bukti kenangan iragane ipidan di pasisi Sanur.” Sutresna cumpu tekening raosne Sutresni. “Keto masi Luh, disubane telu bulan pianake lakar papag Bli aji guling dadua. Wireh lega pesan keneh Bline jani Luh. Tusing ja Bli dogen, sukat Luh beling I Bapa masi sayan ngaluungang, nyegerang tur penyakitne sayan ilang. Ento tuahan ulian cucune jani ne Luh. Ada semangatne I Bapa lakar seger, apang nyidaang nyingal cucu.”
“Nah Bli. Ajaka enggal-enggal ngaenang Jingga adi buin.” Sutresni ngebit bangkiang kurenane. “Aduh... sabar nah Luh.” Kedek ngakak kurenane mirengang raosne Sutresni.
“Bli mara tiang inget, nyen ye mulih ngidih daar di jumah raga Bli?” kenten patakene Sutresni. “Da sengsaya Luh. Bli suba matakon ke balian. I Bapa ka ajak Bli matakon, anak I Meme budal. Apang lengkap bagia iragane Luh. Nang tolih to bibih tipisne Jingga, sing mesib ajak I Meme, Luh?” “Saja Bli. Keto masi muane bunter, mesib sajan ajak I Meme.”
Sebet lan liange sampun dados paduman ring uripe, tan dados tunas naler tan dados tulak. Sami mamargi wantah sangkaning karma. Jele melah, rwa bhineda ring jagate punika sampun pasuecan Ida Hyang Widhi. Punarbhawa wantah dados jalan nebus sakancan dosa-dosa ring panumadiane dumun. Sang maraga alit wantah sakadi kertas putih sane kari bersih, alus durung kasuratin antuk karma wesana. Rerama patut satata urati, ngicen pangajah-ajah nganutin dharma. Rahayu......... Jingga ring pasisi Sanur.